ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΔΗΜΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ;;

Πριν απαντήσουμε σ’ αυτό το ερώτημα πρώτα πρέπει να οριοθετήσουμε τι είναι πολιτική κοινότητα. Σύμφωνα με τον Κ.Καστοριάδη , ορισμό που με βρίσκει σύμφωνο, << πολιτική κοινότητα είναι η αυτοθέσμιση και η πράξη μιας ανθρώπινης κοινότητας, της οποίας τα μέλη θέλουν πράγματι να επωμισθούν την ρύθμιση των κοινωνικών τους σχέσεων, θέλουν κατά κάποιο τρόπο να είναι αυτόνομοι >>. Δηλαδή μιλάμε για μια ενεργή, σκεπτόμενη ανθρώπινη κοινότητα οπού ο πολίτης θα αποφασίζει, θα συμμετέχει, θα συνελέγχει , θα διαμορφώνει την καθημερινότητα του, θα είναι κατά κάποιο τρόπο πολιτικά ελεύθερος = αυτόνομος. Ο πολίτης θα έχει συναίσθηση της ευθύνης των πολιτικών πράξεων του αλλά και των λεγόμενων του καθώς αυτά τα δύο ταυτίζονται.
Όμως η σημερινή λειτουργία της ανθρώπινης κοινότητας η οποία οριοθετείτε στα όρια του Δήμου αποδεικνύει το ακριβώς αντίθετο. Παρατηρούμε πως ο χώρος της απαξιωτικής συμπεριφοράς απέναντι στην οποιαδήποτε πολιτική αλλά και συλλογική δράση διευρύνεται συνεχώς. Η ζωή του κάθε δημότη (και κατ’ επέκταση του κάθε Νεοέλληνα) διακατέχεται από ένα κενό νοήματος. Πιστεύει ότι είτε αλλάξει χέρια η εξουσία του Δήμου είτε όχι δεν θα υπάρξει μεγάλη διαφορά. Πιστεύει ότι είτε δραστηριοποιηθεί είτε όχι το <<σύστημα>> θα υπάρχει. Πέρα από συγκεκριμένους οικονομικούς στόχους έχει χάσει κάθε διάθεση συλλογικής δράσης, έχει χάσει κάθε νόημα του εμείς και έχει τοποθετήσει πάνω σε αυτό μια ατέρμονη αναζήτηση του εγώ. Και η εξήγηση για αυτό υπάρχει, και είναι προφανής. Πως είναι δυνατόν οι πολίτες να συμμετέχουν όταν εκ των προτέρων γνωρίζουν ότι τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει.
Το σημερινό δημαρχοκεντρικό μοντέλο έχει προέλθει σε πολιτική, οικονομική αλλά και κοινωνική σήψη, και εξαιρουμένου τις φωτεινές εξαιρέσεις δεν είναι αποτελεσματικό ούτε στην διαφάνεια , ούτε στην πολιτική παραγωγή, ούτε στις αλλαγές νοοτροπιών και στην διαπαιδαγώγηση αξιών στους πολίτες αλλά πολύ περισσότερο συγκρούονται ιδεολογικά με την καθαρή έννοια της δημοκρατίας (χωρίς επίθετο μπροστά) .Η εξουσία έχει την δύναμη να διαφθείρει τους πάντες, αν αυτή η εξουσία δεν ελέγχεται οργανικά από κάτω. Η εξουσία δεν έχει ήθος αλλά δύναμη που πολλές φορές γίνεται προσωπική. Αυτό το οποίο πρέπει να γίνει είναι η μετατόπιση της εξουσίας από το έναν στους πολλούς (τουλάχιστον έως ένα βαθμό). Η μετάβαση από το ότι η εξουσία είναι δύναμη στο η εξουσία είναι δυνατότητα. Γι’ αυτό και η αποστασιοποίηση δεν είναι λύση. Γιατί με το να παραμένει θεατής ο πολίτης-δημότης βοηθάει και ενισχύει όλες τις αρνητικές πτυχές και πλευρές οποιουδήποτε πολιτικού- κοινωνικού συστήματος.
Από την άλλη αυτό το οποίο είναι απαραίτητο να εξετάσουμε είναι ποιες είναι οι προϋποθέσεις της ύπαρξης μιας πολιτικής κοινότητας.
Η βασική προϋπόθεση όλων των παραπάνω αλλά και για κάθε προοδευτικό πολίτη θα έλεγα πως μυρίζει αρχαία ελληνική αθηναϊκή δημοκρατία. Αυτό το μοναδικό φαινόμενο του αρχαίου πολιτισμού ήταν αποτέλεσμα μιας διαφορετικής θεώρησης του κόσμου, της αρχής της αμφισβήτησης και πιο συγκεκριμένα της αμφισβήτησης της παράδοσης όπως αναφέρει ο Κ. Καστοριάδης: Το ζήτημα για την κοινωνία δεν είναι να μένει προσκολλημένη στους παραδοσιακούς θεσμούς, σ΄ αυτό που βρήκαμε από τους πατεράδες μας ή οποιαδήποτε άλλη εξωτερική και εξωκοινωνική αρχή και πηγή θέσμισης. Αλλά τουναντίον να θέτει υπό αμφισβήτηση τους παραδοσιακούς θεσμούς, αφενός μεν ως νόμους με την στενή και τρέχουσα σημασία του όρου, δηλαδή νόμους πολιτικούς, νόμους συνταγματικούς, νόμους καταστατικούς της πολιτικής κοινότητας, νόμους που απαντούν άπαξ δια παντός στο ερώτημα: ποιος άρχει; αφετέρου δε ως κοινωνικές παραστάσεις (εικόνες) του κόσμου, δηλαδή θεσμισμένες παραστάσεις με τις οποίες γαλουχούνται τα παιδιά και μαθαίνουν εξ απαλότατων ονύχων τι είναι καλό, τι είναι κακό, τι είναι κόσμος, για ποιο πράγμα αξίζει κανείς να ζει ή να πεθαίνει. Με λίγα λόγια μιας διαδικασίας συνεχόμενης ιδεολογικής σύγκρουσης αλλά και κριτικής. Μιας διαδικασίας συνεχόμενης σκέψης, όχι της ευκολότερης, κατασκευασμένης και τυποποιημένης επιλογής που επικρατεί σήμερα αλλά όπου ο κάθε πολίτης θα μπορούσε να χαρακτηριστεί υγιής σκεπτόμενος, όχι άμοιρος αλλά μοιραίος.
Δεύτερη αλλά εξίσου βασική προϋπόθεση-διεκδίκηση είναι η πραγματική συμμετοχή των πολιτών στα βασικά κέντρα των αποφάσεων και της εξουσίας οπού μέσα από αυτά θα αποκτά σιγά, σιγά πολιτική και κοινωνική συνείδηση. Μέσα από μια δυναμική διαδικασία, αναζήτησης, επιχειρημάτων και αντεπιχειρημάτων ο ίδιος ο πολίτης αποκτά πολιτική , θα έλεγα δημοκρατική παιδεία, μαθαίνει τις αρχές του διαλόγου όπου μιλάμε για ισότιμες απόψεις και δεν γνωρίζουμε εκ των προτέρων ποιος έχει δίκιο αλλά πάνω απ όλα κυριαρχεί ο απόλυτος σεβασμός της άποψης του άλλου.
Πραγματικά μία μεγάλη ευκαιρία να υλοποιηθούν μερικές από αυτές τις σκέψεις είναι νέα διοικητική μεταρρύθμιση Καλλικράτης. Μια πρώτης τάξεως ευκαιρία οι πολίτες να διαμορφώσουν ,να κάνουν προτάσεις για το δημοτικό κώδικα. Εξελίξεις οι οποίες θα επηρεάσουν σε πολύ μεγάλο βαθμό τις ζωές και την πολιτική δράση των νέων ανθρώπων. Να μην μπούμε μόνο στην διαδικασία ποιος, πότε και που θα βάλει υποψηφιότητα δημάρχου, αντιδημάρχου ή δημοτικού συμβούλου και ποια θα είναι τα νέα γεωγραφικά όρια. Πραγματικά πόσο σημασία έχει; Οι αρχαίοι Αθηναίοι έλεγαν πως η Αθήνα είναι εκεί που είναι οι Αθηναίοι και όχι οι Αθηναίοι εκεί που είναι η Αθήνα.



ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Ν.Ε. ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΠΑΣΟΚ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ
ΚΑΙ ΜΕΛΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑΣ
ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ